Dodawanie i odejmowanie z przekroczeniem progu dziesiętnego

Nauczyciel buduje wieżę z 10 niebieskich zębatek i prosi jednego ucznia, by głośno policzył zębatki w wieży. Powtarza dzieciom, że dana wieża składa się z 10 kół zębatych. Zapisuje ilość na tablicy (pod rysunkiem niebieskiej zębatki). Dalej buduje wieżę z 3 czerwonych zębatek i prosi kolejnego ucznia o policzenie na głos czerwonych zębatek. Pyta z ilu kół składa się druga wieża. Zapisuje ilość na tablicy (pod rysunkiem czerwonej zębatki). Nauczyciel prosi kolejnego ucznia o policzenie wszystkich zębatek w obu wieżach i podanie wyniku używając zwrotu „Jaka jest suma wszystkich kół zębatych?”. Następnie nauczyciel zapisuje wynik na tablicy i umieszcza znak dodawania i równości pomiędzy wartościami. Wskazuje też, że suma określa łączną ilość wszystkich elementów w tym działaniu.

Nauczyciel dzieli dzieci na zespoły czteroosobowe, każdy zespół otrzymuje kartę pracy z poleceniami i miejscem na zapisanie wyniku. Wszystkie zestawy znajdują się w pudełku pod tablicą. Nauczyciel informuje dzieci, że każde z nich ma „przydzielony” jeden kolor (jedna osoba w grupie ma fioletowy, jedna żółty, jedna niebieski, jedna czerwony), po potrzebne koła zębate może przyjść tylko ta osoba z grupy, która ma przydzielony dany kolor. Nauczyciel mówi:
● zbudujcie wieżę z 10 żółtych zębatek
● zbudujcie wieżę z 4 fioletowych kół zębatych i połączcie ją z żółtą wieżą
● policzcie koła zębate w każdej wieży a następnie dodajcie je do siebie
● zapiszcie działanie a na końcu podajcie sumę wszystkich kół zębatych
● odnieście do pudła 2 żółte zębatki
● przynieście 4 czerwone zębatki i zbudujcie z nich wieżę
● policzcie zębatki w każdej wieży, zapiszcie równanie i policzcie jaka jest suma wszystkich zębatek
● zapiszcie wynik
● odnieście do pudła 1 fioletową, 1 czerwoną i 1 żółtą zębatkę
● przynieście 5 niebieskich zębatek i zbudujcie z nich wieżę – policzcie zębatki w każdej wieży
● zapiszcie równanie i policzcie ile jest razem wszystkich zębatek, zapiszcie wynik

Po wykonaniu wszystkich poleceń odnieście zębatki do pudła.

Nauczyciel dzieli dzieci na pary, ustawia pudło z kołami zębatymi pod tablicą. Mówi dzieciom, że na zmianę będą podchodziły do pudła po potrzebne zębatki. Dzieci wykonują polecenia zapisane na karcie pracy:
● przynieście 10 fioletowych i 6 żółtych zębatek i zbudujcie z nich jedną wieżę. Podajcie sumę wszystkich kół zębatych w wieży. Zapiszcie działanie.
● odnieście 4 fioletowe zębatki i policzcie ile zębatek zostało, zapiszcie działanie.
● odnieście 2 żółte i 1 fioletową zębatkę, ile kół zostało? Zapiszcie wynik.
● od wyniku pierwszego działania odejmijcie wynik drugiego
● ile w sumie odnieśliście żółtych, a ile fioletowych zębatek?

Nauczyciel prosi ucznia, aby zbudował wieżę z 6 zębatek w jednym, wybranym przez siebie kolorze, następnie prosi kolejnego ucznia, aby powiedział, ilu zębatek brakuje, żeby wieża miała wysokość 10 zębatek. Uczeń dokłada brakującą liczbę zębatek w innym, wybranym przez siebie kolorze i sprawdza, czy suma wynosi 10. Nauczyciel zapisuje równanie na tablicy.

Nauczyciel prosi ucznia, aby zbudował wieżę z 10 zębatek w dowolnym kolorze, następnie prosi go, żeby zdjął z wieży tyle zębatek, żeby w wieży zostało 6 zębatek. Nauczyciel zapisuje równanie na tablicy.

Nauczyciel dzieli uczniów na pary, każda para dostaje zestaw klocków i kartę pracy. Uczniowie na zmianę budują wieże według wzoru na karcie pracy i dopełniają każdą wieżę do 10 zębatek w wieży. Zapisują ilość brakujących zębatek na karcie pracy.

Nauczyciel prosi ucznia, aby zbudował wieżę z 11 zębatek w jednym, wybranym przez siebie kolorze, następnie prosi kolejnego ucznia, aby powiedział, ilu zębatek brakuje, żeby wieża miała wysokość 20 zębatek. Uczeń dokłada brakującą liczbę zębatek w innym, wybranym przez siebie kolorze i sprawdza, czy suma wynosi 20. Nauczyciel zapisuje równanie na tablicy.

Nauczyciel prosi ucznia, aby zbudował wieżę z 20 zębatek w dowolnym kolorze, następnie prosi go, żeby zdjął z wieży tyle zębatek, żeby w wieży zostało 11 zębatek. Nauczyciel zapisuje równanie na tablicy.

Nauczyciel dzieli uczniów na pary, każda para dostaje zestaw klocków i kartę pracy. Uczniowie na zmianę budują wieże według wzoru na karcie pracy i dopełniają każdą wieżę do 20 zębatek w wieży. Zapisują ilość brakujących zębatek na karcie pracy.

Dziecko losuje dwie karteczki z cyframi (np. 4 i 3) i z pudełka wybiera dowolne elementy – najpierw tyle ile jest na pierwszej kartce, następnie tyle ile na drugiej. Przelicza ile elementów razem wyciągnęło i buduje konstrukcję składającą się z tylu elementów, ile wynosi suma (7).

Nauczyciel prosi ucznia, aby zbudował wieżę z 10 zębatek w dowolnym kolorze, następnie prosi go, żeby zdjął z wieży tyle zębatek, żeby w wieży zostało 6 zębatek. Nauczyciel zapisuje równanie na tablicy.

Nauczyciel dzieli uczniów na pary, każda para dostaje zestaw klocków i kartę pracy. Uczniowie na zmianę budują wieże według wzoru na karcie pracy i dopełniają każdą wieżę do 10 zębatek w wieży. Zapisują ilość brakujących zębatek na karcie pracy.

Nauczyciel prosi, by każde z dzieci zbudowało konstrukcję z 10 elementów. Następnie prosi, by usunęło z niej np. trzy elementy. Dalej prosi, by uczniowie przeliczyli ile elementów pozostało.

Dziecko układa „maszynę” na platformach. Najpierw nauczyciel prosi, by dzieci dodały do swojej maszyny np. 4 koła zębate, a następnie dodały do nich jeszcze dwa ale w taki sposób, by wszystkie się kręciły. Po ich połączeniu maszyna „sumuje” (koła się kręcą) a dziecko mówi wynik. Dalej dzieci mogą dodawać kolejne koła. Koła można na siebie nakładać (kręcące się wieże) – ważne, by dzieci zawsze potrafiły policzyć wszystkie koła, które się kręcą.

Zadaniem dziecka jest zbudowanie „patyka” z tylu elementów, ile poda nauczyciel. Pierwsza liczba to liczba walców, druga to liczba łączników, np. nauczyciel mówi: „Zbuduj patyk, który składa się z 6 walców i 3 łączników. Jaka jest łączna suma klocków?”.

Ważna zasada: każde z dzieci w jednej kolejce może podejść do pudełka po jeden klocek lub do tablicy po jedną kartkę z wartością.

Dzieci zbierają klocki o różnych wartościach, tworząc z nich konstrukcję, by następnie wymienić ją na kartkę z obrazkiem i punkty. W każdej kolejce:
Dzieci podchodzą razem do pudełka i każde wybiera jeden klocek o wartości, którą potrzebuje. Następnie dokładają je do swoich konstrukcji. Kiedy już wszyscy dołożą je do swoich konstrukcji, następuje kolejna kolejka – dzieci mogą znów podejść do pudełka bądź wymienić swoją konstrukcję na punkty.

Dzieci budują wieże odpowiadające sumom różnych działań (np. 4 + 2 vs. 5 + 1). Następnie porównują wysokość wież. Nauczyciel pyta: jaka jest różnica w ilości klocków w pierwszej i drugiej wieży.

Nauczyciel mówi: Każdy bierze trzy walce. A teraz chcę, żebyście mieli po siedem walców. Sprawdźcie, ile walców jeszcze trzeba dobrać, by każdy miał ich siedem?

Każdy punkt (bolec) na platformie to kolejne pole. Dzieci w parach na zmianę przesuwają pionek zgodnie z wyrzuconą liczbą oczek i wykonują działanie, np.: wyrzucają liczbę 5, udają się na piąte pole. Następnie wyrzucają liczbę 3. Mówią 5 + 3 i idą trzy pola dalej. Przeliczają ile pól już pokonały od początku (pięć i trzy to 8), itd.

Nauczyciel umieszcza na tablicy karty z kołami zębatymi. Pod nimi dla każdego koloru koła przypisuje odpowiednią wartość, np.:
● żółte koło zębate ma wartość trzy,
● niebieskie koło zębate ma wartość cztery,
● czerwone koło zębate ma wartość pięć,
● zielone koło zębate ma wartość sześć.

Następnie prosi uczniów, by budowali wieżę, która ma wartość np. 10.

Nauczyciel umieszcza na tablicy karty z walcami. Pod nimi dla każdego koloru koła przypisuje odpowiednią wartość, np.:
● żółty walec ma wartość trzy,
● niebieski walec ma wartość cztery,
● czerwony walec ma wartość pięć,
● zielony walec ma wartość sześć.

Następnie prosi uczniów by każdy z nich zabrał np.: dwa walce niebieskie, dwa zielone, jeden czerwony i jeden żółty i zbudował z nich określoną piramidę, np.:
● w pierwszym rzędzie niebieski, czerwony, niebieski,
● w drugim rzędzie dwa zielone walce,
● w trzecim rzędzie żółty walec.

Następnie zadaje pytania, prosi o realizację wyzwań:
● Jaka jest suma w pierwszym rzędzie?
● Jaka jest suma w pierwszym i drugim rzędzie?
● Ile wynosi suma całej piramidy?
● Zmień pierwszy rząd tak by jego suma wynosiła 16.
● Zamień drugi rząd w taki sposób by jego suma wynosiła osiem (pierwszy rząd można również wtedy przemienić).
● Ułóż piramidę w taki sposób by suma pierwszych dwóch rzędów wynosiła np. dwadzieścia dwa.