Rozumienie stosunków przestrzennych i wielkościowych

Dzieci budują na platformie konstrukcję składającą się z trzech poziomów. Na najniższym na platformie ustawiają walec, na nim, w środku – koło zębate, na samej górze – drugie koło. Następnie określają położenie elementów względem siebie.

Dzieci budują 2–3 wieże, każdą z pięciu dowolnych elementów (np. jedna z samych kół zębatych, druga z walców, kolejna z kół i walców). Następnie porównują ich wysokość i porządkują od najniższej do najwyższej.

Dzieci na platformie układają z elementów „tor”, po którym „idzie” ludzik. Uczniowie opisują trasę, używając pojęć przestrzennych: „przeszedł obok walca”, „wszedł na platformę”, „skręcił za koło zębate”.

Na platformie dzieci umieszczają „skarb” i przeszkody. Drugie dziecko musi według wskazówek dotrzeć do skarbu umieszczając koła zębate obok siebie, tak by się kręciły, wyznaczając trasę (np. „przesuń się o dwa miejsca w prawo, potem w górę, omiń walec z lewej strony”).

Dzieci na dywanie budują „ramiona” z jednakowej liczby elementów. Każdy z klocków w ramieniu może być ułożony w taki sam lub inny sposób. Następnie porównują, które „ramię” sięga dalej – mogą mierzyć linijką lub liczyć elementy. Rozwijają pojęcia: dłuższy, krótszy, taki sam.

Dzieci projektują i budują most między dwoma punktami (np. między dwiema platformami). Następnie określają jego wymiary: długość, wysokość nad ziemią, szerokość.

Nauczyciel buduje matę 4×4 (z 4 platform) i stawia ją naprzeciwko siedzących dzieci. Prosi dzieci, by podniosły prawą rękę do góry, za chwilę prosi, by podniosły lewą rękę do góry. Koryguje ewentualne błędy.

Następnie nauczyciel umieszcza w lewym górnym rogu maty czerwoną zębatkę i mówi, że zębatka czerwona znajduje się po lewej stronie maty u góry. Następnie umieszcza niebieską zębatkę w prawym dolnym rogu maty i mówi, że znajduje się ona na dole maty po prawej stronie.

Nauczyciel prosi jednego z uczniów, by umieścił żółtą zębatkę na dole po lewej stronie maty, drugiego ucznia prosi, by umieścił fioletową zębatkę u góry z prawej strony maty.

Po wyjaśnieniu zabawy każdy z uczniów buduje własną matę. Nauczyciel daje instrukcje: „Postaw czerwone koło w górnym rzędzie na drugim miejscu od lewej, potem umieść walec jedno miejsce dalej, po prawej stronie koła… itd.”. Dzieci odtwarzają układ.

Dzieci budują dużą platformę, np. z 25 platform (5×5) i wspólnie na niej układają prosty labirynt (ściany) z walców lub kół, a następnie prowadzą jeden walec krok po kroku (lub inną „kulkę”) opisując jednocześnie w którą stronę porusza się „pionek”.

Dzieci w parach budują różne konstrukcje na platformach. Następnie porównują je wg kilku kryteriów: która jest wyższa, która dłuższa, która jest szersza w określonym poziomie (np. na wys. 10 cm).

Nauczyciel dzieli dzieci na pary, każda para dostaje zestaw, buduje matę 4×4 (kwadrat ułożony z czterech platform). Każde dziecko w parze otrzymuje wydrukowane 2 polecenia, które przekazuje do wykonania drugiej osobie w parze. Ważne, żeby dzieci siedziały obok siebie, po tej samej stronie maty. Dzieci po kolei wykonują polecenia według numeracji:
● Umieść żółtą zębatkę u góry po lewej stronie.
● Umieść czerwoną zębatkę z prawej strony żółtej zębatki.
● Umieść niebieską zębatkę pod czerwoną zębatką.
● Umieść fioletową zębatkę z lewej strony niebieskiej zębatki.

Nauczyciel prosi dzieci, aby stanęły naprzeciwko niego i wskazały ręką ścianę klasy po ich lewej stronie, za chwilę prosi, by wskazały ręką ścianę po ich prawej stronie. Koryguje ewentualne błędy.

Następnie prosi, aby dzieci odwróciły się do niego plecami i wskazały ręką ścianę po ich lewej stronie, a po chwili po prawej stronie. Prosi dzieci, by wróciły na swoje miejsca i pyta, dlaczego, choć położenie ścian się nie zmieniło, używaliśmy różnych sformułowań na ich określenie w zależności od tego, jak staliśmy. Wyjaśnia, demonstrując na sobie, że „moje lewo / moje prawo” nie oznacza zawsze tego samego kierunku, ale jest uzależnione od naszego usytuowania względem siebie lub przedmiotu.

Żeby lepiej zobrazować problem nauczyciel może wziąć do swojej prawej ręki niebieską zębatkę, do lewej czerwoną zębatkę w taki sposób, aby dzieci cały czas widziały zębatki w rękach. Mówi, że niebieską zębatkę trzyma w prawej ręce, a czerwoną w lewej. Obracając się na zmianę przodem i tyłem do uczniów wskazuje swoją lewą i prawą stronę.

Nauczyciel dzieli dzieci na pary, każda para dostaje zestaw klocków, buduje dwie maty 4×2 (dwie platformy połączone w prostokąt). Dzieci siadają naprzeciwko siebie i każdy na swojej macie rozmieszcza zębatki i walce w następujący sposób:
● Umieść fioletową zębatkę w prawym górnym rogu.
● Umieść niebieską zębatkę pod fioletową zębatką.
● Umieść czerwoną zębatkę po lewej stronie fioletowej zębatki.
● Umieść żółtą zębatkę w lewym dolnym rogu.
● Umieść fioletowy walec po prawej stronie żółtej zębatki.
● Umieść żółty walec po lewej stronie czerwonej zębatki.
● Umieść czerwony walec w lewym górnym rogu.

Dzieci porównują swoje maty siedząc naprzeciwko siebie, następnie siadają ze swoimi matami obok siebie i sprawdzają poprawność wykonania zadania.

Nauczyciel buduje matę 4×2 oraz cztery wieże:
● Z sześciu niebieskich zębatek.
● Z ośmiu żółtych zębatek.
● Z czterech fioletowych zębatek.
● Z dwóch czerwonych zębatek.

Następnie prosi jednego ucznia, aby ustawił wieże na macie od najwyższej do najniższej, w taki sposób, że najwyższa znajdzie się najdalej po lewej stronie, a najniższa najdalej po prawej stronie maty.

Nauczyciel przebudowuje wieże w taki sposób, że:
● Pierwsza wieża składa się z trzech żółtych, jednej czerwonej, dwóch niebieskich i dwóch fioletowych zębatek.
● Druga wieża składa się z czterech żółtych, jednej fioletowej i jednej niebieskiej zębatki.
● Trzecia wieża składa się z jednej żółtej i jednej fioletowej zębatki.
● Czwarta wieża składa się z trzech niebieskich i jednej czerwonej zębatki.

Następnie prosi ucznia, aby ustawił wieże na macie w taki sposób, że wieża z największą ilością żółtych zębatek znajdzie się najdalej po lewej stronie maty, w dalszej kolejności ustawiamy wieże z coraz mniejszą ilością żółtych zębatek. Na końcu powinna się znaleźć wieża, w której nie ma w ogóle żółtych zębatek.