Zabawy ze znakami rzymskimi

Nauczyciel umieszcza na tablicy cyfry arabskie i tłumaczy dzieciom, że każdą liczbę możemy zapisać za pomocą cyfr arabskich i rzymskich, obok zapisu arabskiego umieszcza symbole rzymskie i pyta dzieci czy już gdzieś zaobserwowały taką formę zapisu.

Następnie wartościom liczb na tablicy przypisuje jeden kolor zębatki: I – żółta zębatka, V – niebieska zębatka, X – czerwona zębatka. Dzieci na platformach układają zębatki od najmniejszej do największej wartości.

Nauczyciel układa platformy 10×2, przypomina dzieciom jakie kolory zębatek przypisaliśmy liczbom rzymskim i pyta dzieci jaką zębatkę musi ułożyć na platformie, by reprezentowała liczbę 1, następnie 2 i 3. Usuwa z platformy ułożone wcześniej zębatki i kładzie niebieską zębatkę czyli V, pyta dzieci ile trzeba dodać, by otrzymać sześć (kładzie żółtą zębatkę po prawej stronie niebieskiej zębatki), a ile trzeba odjąć od V, by otrzymać IV (przekłada żółtą zębatkę na lewą stronę niebieskiej).

W ten sam sposób wspólnie z dziećmi układa na platformach zębatki, by stworzyć wszystkie liczby z zakresu 1–12 i ułożyć obok nich wydruk z zapisem rzymskim.

Nauczyciel pyta dzieci czy widziały kiedyś taki zegar i czy potrafią odczytać na nim godzinę? Następnie prosi dzieci, by na dywanie ułożyły okrąg z 60 zębatek tak, by co piąta zębatka była w kolorze czerwonym, pozostałe niech będą żółte. Z walców budujemy wskazówki zegara (dłuższą i krótszą).

Nauczyciel wraz z dziećmi układa przy czerwonych zębatkach oznaczenia godzin po arabsku, dzieli dzieci na 12 grup i każda grupa otrzymuje losową kartkę z zapisem rzymskim. Grupy po kolei starają się zamienić liczby arabskie na rzymskie, a następnie ustawić wskazówki zegara tak, by wskazywał ich godzinę.

Do woreczka wkładamy zębatki w kolorze żółtym, niebieskim i czerwonym w ilości odpowiadającej ilości uczniów. Nauczyciel przypomina dzieciom przypisanie kolorów zębatek do wartości I, V i X. Każdy uczeń losuje z woreczka jedną zębatkę. Uczniowie stają na dywanie, a nauczyciel wymienia liczbę z zakresu 1–12, uczniowie jak najszybciej ustawiają się obok siebie w taki sposób, by stworzyć wymienioną liczbę z trzymanych przez siebie zębatek.

Nauczyciel wywiesza planszę z nazwami miesięcy i ich numerami w systemie arabskim (1 – styczeń, 2 – luty, … 12 – grudzień). Następnie pokazuje, że numery miesięcy można zapisać też w systemie rzymskim:
● I – styczeń,
● II – luty,
● III – marzec,
● …
● XII – grudzień.

Każde dziecko buduje dla siebie platformę 4×2 i losuje kartonik z nazwą miesiąca. Jego zadaniem jest zbudować numer miesiąca w systemie rzymskim z klocków. Na koniec dzieci wspólnie układają na podłodze „kalendarz” – rząd 12 miesięcy z odpowiednią numeracją rzymską.

Nauczyciel i każde dziecko buduje platformę 4×2, na swojej platformie nauczyciel układa zębatki w wybraną liczbę rzymską, dzieci odtwarzają liczbę na swojej platformie i odgadują zapisaną liczbę.

Uczniowie dzielą się na cztery drużyny, każda drużyna buduje tor z 10 platform i wybiera kolor walca, który będzie pełnił rolę pionka. Rzucając kostką lub losując z woreczka drużyna odczytuje wylosowaną wartość liczby, jeśli zrobią to poprawnie przesuwają swój pionek do przodu, jeśli nie, tracą kolejkę.

Nauczyciel dzieli dzieci na grupy po 4–5 osób, każda grupa losuje kartonik z rzymską liczbą, ich zadaniem jest zbudowanie wieżowca o tylu piętrach ile wskazuje liczba na kartoniku. Po skończonej pracy na każdym piętrze umieszczają zębatki tak, by utworzyły numer danego piętra.

Nauczyciel dzieli dzieci na pary, każda para buduje dwie platformy 4×2. Nauczyciel pokazuje kartonik z wybraną liczbę rzymską, dzieci na platformach budują dwie liczby, które zsumowane dadzą wynik zgodny z liczbą na kartoniku.